6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca her yabancının çalışmaya başlamadan önce çalışma izni alması zorunludur. İkamet izni çalışma izni yerine geçmez; Türk vatandaşıyla evlilik de bu zorunluluğu kaldırmaz. Deneme süresi dahi izinsiz çalıştırma için istisna değildir. Geçerli çalışma izni ise aynı zamanda ikamet izni yerine geçer.
İşveren kriterleri: başvurular neden reddedilir?
Redlerin büyük bölümü işveren kriterlerinden kaynaklanır: ödenmiş sermaye veya ciro eşikleri, her yabancı için istihdam edilmesi gereken Türk vatandaşı çalışan sayısı (istihdam dengesi) ve pozisyona göre değişen asgari ücret katları. Başvurudan önce bu kriterlerin sağlandığının kontrol edilmesi, hem harç kaybını hem aylarca sürecek yeniden başvuru sürecini önler.
Başvuru süreci
Yurt içinden başvuru, geçerli ikamet izni bulunan yabancılar için e-Devlet üzerinden; yurt dışından başvuru ise konsolosluk kanalıyla yapılır. Eksiksiz dosyalarda değerlendirme genellikle otuz gün içinde sonuçlanır; eksik evrak süreci aylarca uzatabilir. Süre uzatım başvurusunun, iznin bitiminden önceki altmış gün içinde ve her hâlde izin süresi dolmadan yapılması gerekir.
2026 güncel idari para cezaları
Cezalar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2026 yılı için: çalışma izni olmadan yabancı çalıştıran işverene, çalıştırılan her bir yabancı için yaklaşık 102.504 TL; bir işverene bağlı olarak izinsiz çalışan yabancıya yaklaşık 40.978 TL; bağımsız izinsiz çalışan yabancıya daha yüksek tutarda idari para cezası uygulanır. İhlalin tekrarı hâlinde cezalar bir kat artırılır.
Para cezasıyla da bitmez: izinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı hakkında sınır dışı kararı verilir ve yabancının — varsa ailesinin de — konaklama ve ulaşım dahil tüm sınır dışı masrafları işverenden tahsil edilir. Ayrıca izinsiz çalıştırılan dönem için SGK primleri, gecikme zammı ve kayıt dışı istihdam yaptırımları gündeme gelir.
Bildirim yükümlülüğü: en çok gözden kaçan ceza
İşveren; yabancının işe başlamasını, işten ayrılmasını veya iznin iptalini gerektiren bir durumu 15 gün içinde Bakanlığa bildirmek zorundadır. Bu yükümlülüğün ihlali, 2026 yılında her bir yabancı için yaklaşık 6.805 TL idari para cezasına yol açar. Süresiz veya bağımsız izinle çalışan yabancıların kendileri de aynı bildirim yükümlülüğüne tabidir.
Cezaya itiraz mümkün mü?
İdari para cezasına karşı, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabilir; bu sürede başvurulmazsa ceza kesinleşir. Tespit tutanağının içeriği ve fiilî çalışma iddiasının delilleri, itirazın başarısında belirleyicidir.
Uyumlu kalmak için
İzin bitiş tarihlerini ve uzatma pencerelerini takvimleyin; işe giriş-çıkış bildirimlerini 15 gün kuralına göre yapın; sözleşme, fiilî görev ve ücretin izinde yazan pozisyonla uyumlu olmasını sağlayın. Pentanova; ön yeterlilik kontrolü, dosya hazırlığı, başvuru ve uzatma takibi ile bildirim takvimini uçtan uca yönetir, mevcut yabancı personeliniz için uyum taraması yapar.